Rubryki
Archiwum numerów
2009:  
2008:  
2007:  
Wyszukiwarka
Nasi Partnerzy
Historia

  • Род Талочкаỷ гербу Побуг з Ракавiцы (Брэсцкi раён)
    праф. Анатоль Гладыщчук, Брэсцкi Тэхнiчны Унiверсiтет

    Людвiк Талочка нарадзiўся ў Ракавiцы 20 кастрычнiка 1870 года. У гэты час яго бацька Ян яшчэ адбываў ссылку. Услед за старэйшым братам Станicлавам ён закончыў гiмназiю ў Бяла-Падлясцы, але працягваць адукацыю вырашыў у Пецярбургу ў Электратэхнiчным iнстытуце. Чым такi выбар быў абгрунтаваны, застаецца невядомым.

  • W poleskich zaściankach szlacheckich „Tradycje ziemi pińskiej”, 1935
    Roman Horoszkiewicz (Wołynicz), Tradycje ziemi pińskiej. ІІ wyd. 1935. Biblioteka Narodowa ІІ/587-530

    Chociaż powszechnie znane jest przechowywanie przez lud tradycji odległych lat, podań i wspomnień, to jednak zdumienie i po dziw nas zawsze ogarnia, gdy spotykamy się z takimi faktami w warunkach, które, zdawałoby się, powinny wywołać skutki wręcz odmienne, w danym wypadku, zapomnienie przeszłości i zerwanie z nią,..

  • Twierdza Brzeska, cz. II Nieznane fakty związane z zajęciem przez Niemców w dniu 17-go września 1939 roku Twierdzy Brzeskiej
    płk w st. spocz. dr Z.P., Warszawa

    W okresie międzywojennego dwudziestolecia Twierdza utraciła znaczenie obronnej fortecy z lat 1842-1915. Stała się jedynym w Polsce osiedlem wojskowym. Istniały tu wszystkie urządzenia placówki użyteczności publicznej, takie jak Urząd Miejski, (w wypadku Twierdzy - Komenda Placu), Kościół Garnizonowy, Szkoła Powszechna, poczta, duży szpital wojskowy, sklepy spożywcze, kino, bogate zaplecze sportowe z przystanią nad Bugiem, licznymi boiskami sportowymi, kortami, ślizgawką, strzelnicami, terenami do uprawiania jeździectwa.

  • ROSJA A POLSKA: Z dziejów trudnego sąsiedztwa
    Józef Adamski, Lublin

    Podczas wędrówek po terenach dawnych Kresów Wschodnich w rozmowach z przedstawicielami współczesnego pokolenia spotykamy wiele pytań, na które pytający oczekują odpowiedzi. Dotyczą one zarówno tożsamości narodowej, jak i pochodzenia, uwarunkowań historycznych, stosunku do rzeczywistości itp. Te liczne nurtujące młodych Polaków pytania wcześniej czy poźniej muszą znaleźć odpowiedzi, których nie mogły udzielić z różnych przyczyn ani szkoła, ani media, a nawet rodzice.

  • Krzyże pojednania
    ppłk Michał Aniszewski, Oborniki Śląskie

    Wskazują one miejsce, skąd powleczono końmi Bobolę na rynek janowski. Zniszczone zostały w czasie II wojny światowej. Ustawiono je ponownie z okazji uroczystości w dniu 16-go maja 1998 roku. Z tego miejsca, w tym dniu - 1990 roku, ruszyła procesja, którą prowadził ówczesny proboszcz katedry pińskiej, późniejszy metropolita mińsko-mohylewski - ksiądz kardynał Kazimierz Świątek.

  • Jak zginęli w Mołodowie Skirmunttowie i polscy policjanci
    Ppłk Michał Aniszewski, Oborniki Śl.

    Rod Skirmunttow wywodzi się od litewskiego księcia nowogrodzkiego i pińskiego. Szymon Skirmuntt (1747 - 1835), poseł na sejmy, marszałek ziemi brzeskiej i powiatu pińskiego zgromadził znaczną fortunę, ówcześnie jedną z największych na Polesiu. Główną swoją siedzibę założył w Mołodowie w powiecie pińskim, gdzie wzniósł okazały pałac oraz szereg innych budynków. Rozpoczął także w swych dobrach reformy gospodarcze, które kontynuował jego jedyny syn Aleksander (1798 - 1870).

  • Stanisław August Poniatowski Ostatni Król Polski
    dr Elżbieta Książek, Brześć

    12 lutego br. mija 210. rocznica śmierci Stanisława Augusta Poniatowskiego (1732-1798), ostatniego władcy Rzeczypospolitej Obojga Narodów - wśród wielu przysługujących mu tytułów przede wszystkim Króla Polski i Wielkiego Księcia Litewskiego. Ocena jego panowania do tej pory budzi spory wśród historyków i publicystów. Dla jednych pozostaje on człowiekiem chwiejnym, a nawet zdrajcą i grabarzem Rzeczypospolitej, dla innych - władcą oświeconym, reformatorem i mecenasem sztuki. Na pewno w historii narodów polskiego i białoruskiego zaznaczył się wyraźnie - jako że wraz z jego wymuszoną abdykacją w 1795 r. zakończyła się historia Rzeczypospolitej Obojga Narodów, nie tak dawno jednego z najpotężniejszych państw w Europie.

  • KOLEJKA WĄSKOTOROWA: Twierdza – miasto Brześć nad Bugiem
    płk w st. spocz. dr Zygmunt Popiel, Warszawa

    Kolejka wąskotorowa łącząca Twierdzę brzeską z miastem była istotnym elementem w życiu żołnierzy i mieszkańców zamkniętego garnizonu, jakim była Twierdza brzeska. Jej istnienie doskonale wpisywało się w funkcjonowanie lokalnej społeczności w okresie międzywojennym, dając możliwość stosunkowo szybkiego przemieszczenia się do odległego ponad trzy kilometry miasta. Szczególnie ceniona była przez stałych mieszkańców Twierdzy udających się celem dokonania większych zakupów oraz młodzież, dojeżdżającą do szkół średnich.

  • O TRAGEDII W JUSZKIEWICZACH
    Zebrał: Józef Adamski

    Relację o zbrodni NKWD na ludności polskiej z 5 kwietnia 1945 roku we wsi Juszkiewicze k/Baranowicz przedstawił nam świadek ówczesnej tragedii pan Stanisław Hutorowicz, zamieszkały obecnie w Gorzowie Wielkopolskim. Opis zbrodni został włączony do Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie, Oddział w Gorzowie Wlkp. pod sygnaturą S73/01/Zk „w sprawie zbrodni dokonanych na terenie województwa nowogródzkiego: żołnierzach Armii Krajowej i osobach cywilnych współpracujących z AK, polegających na zabójstwach, znęcaniu się fizycznym i moralnym, bezprawnym pozbawianiu wolności połączonym ze szczególnym udręczeniem i oddaniem we władztwo obcego państwa (deportacjach)".

  • Chmury nad obwodem
    Aleksander Tatarenko, Baranowicze. Tłum.: Eugeniusz Lickiewicz, Grodno

    Redakcja „Ech Polesia" rozpoczyna druk fragmentów niepublikowanej książki „Zakazana Pamięć" Aleksandra Tatarenki z Baranowicz, historyka i badacza zbrodni sowieckich i niemieckich w Zachodniej Białorusi. Autor od wielu lat prowadzi badania w białoruskich i rosyjskich archiwach państwowych, dokumentuje relacje świadków i uczestników tych dramatycznych wydarzeń na terenie byłego obwodu baranowickiego. Bibliografia w książce „Zakazana Pamięć" zajmuje 80 stron; autor sięgał po unikalne dokumenty także do Rosyjskiego Państwowego Archiwum Wojennego, Rosyjskiego Centrum przechowywania i badania nad dokumentami historii najnowszej, Państwowego Archiwum Obwodu brzeskiego i grodzieńskiego itd.

  • Czas krwi i łez
    cdn. Aleksander Tatarenko, Baranowicze

    Pierwszy akt zaplanowanego przez Stalina krwawego dramatu odbył się 10 lutego 1940 r., gdy do domów osadników w bezpośrednim tego słowa znaczeniu zapukała śmierć. Właśnie w tym dniu postawiono kropkę w krwawym dramacie, z którego zostanie usunięty nadruk „Ściśle tajne" dopiero po upływie wielu dziesięcioleci. Najbardziej doskonała statystyka nie jest w stanie przekazać głębi i ogromu samowoli władz.

  • Страчаная спадчына: Дзейнасць ордэна айцоу базыльянаў у Брэсце
    Ігар Дзем’янюк, Брэст

    Агульнавядома, што неаднойчы ў старадаўнім Брэсце над Бугам прымаліся рашэнні, якія вызначалі лёс не толькі жыхароў горада, але і змянялі ход гісторыі. Горад перажываў росквіт і заняпад, у ім змяняліся ўлада і культура. Усе гэтыя з'явы адлюстраваліся ў маўклівых каменнях будынкаў, у пажаўцелых ад часу архіўных актах. Па крышачках гісторыкі горада спрабуюць даследаваць родны куточак зямлі, каб дапоўніць мінуўшчыну новымі фактамі. Цікавай і да канца недаследаванай з'яўляецца гісторыя дзейнасці уніяцкіх цэркваў базыльянаў у Брэсце.

  • Szenie, wieś pow. prużańskiego. Studium gospodarcze i społeczne
    cdn. Filip Zasim

    Praca dyplomowa wykonana w Zakładzie Ekonomii Rolniczej Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie, pod kierownictwem p. prof. dra Witolda Staniewicza, Wilno 1938 roku.

  • “…НЕ ОБЧЫМЪ ЯКИМЪ ЯЗЫКОМЪ, АЛЕ СВОИМЪ ВЛАСНЫМЪ ПРАВА СПИСАНЫЕ МАЕМЪ…”
    Мiкола Новiк, кандыдат фiлалагiчных навук, Берасьце (Брэст)

    28 студзеня 1588 года кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт III Ваза зацвердзіў Статут для Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага (ВКЛ), які адразу ж быў надрукаваны кірылічным шрыфтам у Вільні ў друкарні братоў Лукаша і Кузьмы Мамонічаў. Для ВКЛ гэта была ўжо трэцяя кадыфікацыя сістэмы права ў XVI ст., што з'яўлялася бясспрэчным сведчаннем палітычнай актыўнасці шляхты.

  • Spotkanie ze świadkiem historii
    Daria Czupreta, Anna Małaszuk, Uczennice Polskiej Szkoły Społecznej w Brześciu

    Jedna z ostatnich propozycji IPN-u - program edukacyjny - «Opowiem ci o wolnej Polsce» zainspirowała nas do podjęcia próby zrekonstruowania niektуrych aspektów, związanych z losami Polaków w rodzinnym Brześciu po zakończeniu II wojny światowej. Jednym ze świadków historii i uczestnikiem wydarzeń sprzed kilkudziesięciu lat, do którego udało nam się dotrzeć jest Pan Aleksy Piskanowski.

  • Hancewicze
    Jan Stanisław Tumiłowicz, Związek Sybiraków, Lublin

    Moje miasto rodzinne liczyło w latach 30-tych XX wieku około 2,0 tys. mieszkańców, położone między Baranowiczami i Łunińcem. Od strony wschodniej płynęła rzeka Nacza, zaś wokół miasteczka znajdowały się lasy, bagna, moczary i rozlewiska. Tu można było spotkać drzewa 200-letnie.

  • Pamiętajmy o rocznicach
    Romuald L. Sieradzki, Gdynia

    W 2004 roku w związku z przypadającą w tymże roku 60 rocznicą Powstania Warszawskiego zrealizowałem wreszcie własny projekt bardzo osobistego medalu. Medalu upamiętniającego osobę mojego wuja a zarazem ojca chrzestnego śp. Grzegorza Byczkowskiego, członka konspiracji na Polesiu, grupa „Jesiołdy" pseudonim „Skiba", uczestnika Powstania Warszawskiego.

  • ALBUM HRABIEGO KOSSAKOWSKIEGO
    Siergiej Basow m. Brześć basovs@mail.ru

    Istnieje wyrażenie - „dotknąć historii".

    Poszukując odpowiedzi na pytania, co i kto znajduje się na starych zdjęciach, które przypadkiem odnalazłem wśród zbiorów Brzeskiego Obwodowego Muzeum Krajoznawczego, nie tylko zostałem wchłonięty poprzez wir wydarzeń przeszłości i faktów życia słynnych osób, lecz także dosłownie fizycznie odczułem związek czasów.

  • EKSHUMACJA ŻOŁNIERZY POLSKICH Z WRZEŚNIA 1939 R. W KOBRYNIU
    EK

    Ziemia brzeska powoli odsłania coraz więcej tajemnic, oddaje prochy poległych i pomordowanych... Od końca lipca 2008 r. prowadzone są prace poszukiwawcze i ekshumacyjne na terenie obwodu brzeskiego. Chodzi o miejsca masowych pochówków żołnierzy WP oraz osуb cywilnych - ofiar wojny z września 1939 r. Prace prowadzone są przez wysokiej klasy specjalistów z Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie i Uniwersytetu Toruńskiego z pomocą pododdziału wojsk białoruskich (52. Specjalistyczny Batalion Poszukiwawczy). Działania te wspiera KG RP w Brześciu - chodzi o ich jak najsprawniejsze przeprowadzenie w możliwie szerokim zakresie.

  • RYCERZE ZGROMADZENIA ŻELAZNEGO KRZYŻA. Rzecz o Jaćwingach
    Jerzy S. Kulczycki, Londyn

    Jaćwingowie (Jadźwingowie) byli narodem pochodzenia litewsko-pruskiego. Zamieszkiwali oni obszar obejmujący Suwalszczyznę, i sięgający po Grodno na wschodzie, linię Wołkowysk-Suraż-Wizna na południu i Łęg-Gołdap na zachodzie. Północną granicą Jaćwieży była rzeka Niemen. Pierwszą znaną historyczną datą odnoszącą się do Jaćwieży jest r. 983. Terytorium Jaćwingуw składało się z 12 okręgów osadniczych.

  • TZW. II REPATRIACJA Z BSSR 1955-59
    Urszula Prуchniewicz, Lublin

    Ostatnio przeczytałam, skreślony piórem profesora historii Uniwersytetu Wrocławskiego Zdzisława Juliana Winnickiego, artykuł z dnia 24 maja 2008 r. na temat monografii białoruskiego historyka docenta doktora Białoruskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego w Mińsku - Anatolija Wialikiego.

  • Krok „oswobodzicieli”
    Aleksander Tatarenko - Tłum. Eugeniusz Lickiewicz

    Operacja wojskowa na Białorusi Zachodniej we wrześniu 1939 r., w ciągu której straty Armii Czerwonej - zgodnie z publikacją w gazecie „Prawda" - wyniosły 737 osób zabitych i 1862 rannych, została zakończona podbojem Białegostoku. Łup zwycięzców okazał się bardzo pokaźnym: 900 dział artyleryjskich, 10 tys. cekaemуw, 300 tys. karabinów, 150 mln sztuk amunicji, 1 mln pocisków artyleryjskich, 300 samolotów i - jak zaznaczała gazeta „Czyrwonaja zmienia" (czerwona zmiana) - ponad 13 mln nowych poddanych. Stalin, dając ocenę wspуłdziałaniu Armii Czerwonej i Wehrmachtu, zaznaczał: „Przyjaźń narodów Niemiec i Związku Radzieckiego, złączona krwią, ma wszelkie podstawy być długą i trwałą". Jeszcze dalej posunął się Mołotow: „Silne Niemcy są niezbędnym warunkiem trwałego pokoju w Europie".

  • Kto jest inicjatorem budowy szkoły w Stawach?
    Gieorgij Musiewicz, Kamieniec Litewski Korekta: B. M.

    W 1927 roku, młody i energiczny nauczyciel Zygmunt Michalski został kierownikiem powszechnej szkoły w Stawach, gminy Wołczyn. Razem z nim uzyskała tam stanowisko nauczycielki jego żona, Janina. To, co zastali po przybyciu na miejsce, mogło wywołać przerażenie. Budynek szkoły miał przeciekający dach, gnijące i dziurawe deski podłogi, okna z powybijanymi szybami. Także służbowe mieszkanie dla nauczyciela, było w niewiele lepszym stanie.

  • СПАДЧЫНА “СТАРОГА ГОРАДУ”
    Ігар Бараноўскі, Brześć

    Дзейнасьць ГА "Стары горад" распачалася ў 1989 г. з ідэнтыфікацыі і грамадзкай кампаніі па ўратаваньні аднаго з сымбаляў сярэднявечнага Берасьця - кляштара бернардзінак, апекавацца якім сябры арганізацыі працягваюць і сёньня.
  «ECHA POLESIA»
Kwartalnik Zjednoczenia Społecznego «Związek Polaków na Białorusi»
Adres Redakcji: Brześć, 224023 ul. Moskiewska 344 – 56

e-mail:klub_polski@wp.pl